Sau bài viết số 1 nhận được nhiều quan tâm, mình lại có thêm động lực để lên số thứ 2 (không ai đọc thì cũng kệ đi, vẫn viết :)) ). Lẽ ra ban đầu mình tính nói về các sản phẩm liên quan banking và tài chính nhưng sau số 1 nói về các app transportation, phần đông mọi người đều thấy các product hơi nhàm chán vì có vẻ bị độc quyền nên ở số 2 này, mình sẽ nói về những product mình thấy thú vị vì nhiều lý do khác nhau. Có cái trong số này vì nó thay đổi behavior của mình, có cái vì mô hình mới mẻ, có cái vì có nhiều ý nghĩa trong cuộc sống hoặc đơn giản chỉ là vì vui.
Trên Instagram, có một reel rất là nổi mô tả về những đặc điểm của người Đức, ví dụ như đi hẹn hò thì sẽ rủ nhau đi bộ, đi leo núi :))) thậm chí là đi trekking lên một nhà hàng để dating. Điều đó phản ánh một sự thật là người Đức rất thích hiking / trekking mà cũng đúng thôi, thiên nhiên cho họ những cảnh quan quá đẹp, có hồ, có núi, có những bãi cỏ trải dài. Bản thân mình cũng thích, nhiều khi chỉ cần ngồi xe bus 30 phút là lên một điểm hiking nhỏ trong thânh phố rồi, tách biệt với máy móc, deadline, công việc. Thiên nhiên, không khí thì lại trong lành. Cho nên không thể không nhắc tới những ứng dụng liên quan đến walking / running / hiking / trekking đồ này. À mà nếu ở đây ai có chạy bộ thì có thể đã từng biết tới Relive – app track và tạo các video từ track, hình ảnh chụp trong lúc chạy … thì Relive cũng là ứng dụng xuất phát từ châu Âu mà cụ thể là Hà Lan. Ở Đức, có 2 ứng dụng thấy phổ biến là Komoot và AllTrails, kiểu phổ biến của nó là vd ở VN chỉ có ai thích trekking thì mới cài các ứng dụng dạng vậy còn ở đây 10 ng thì chắc cũng hơn nửa có, và được list vào các ứng dụng nên có trong các article. Tính cộng đồng của nó khá tốt, mọi người đi và chia sẻ lại nên tạo ra độ dày và phong phú về dữ liệu. Các tính năng đầy đủ như bạn có thể download offline, tải về đồng hồ Garmin, Coros.., xem được thông tin về thời tiết, hoàn cảnh địa điểm (ví dụ có thể dog on lease không..). Các loop của nó cũng đa dạng vì support cho cả walking, backpacking, ví dụ mấy loop đi bộ bên trong thành phố. Komoot phổ biến hơn (có thể vì là 1 sản phẩm từ Đức) do 1 số lý do từ đánh giá của mình: các tính năng planning đa dạng hơn, track/map của họ ngoài chỉ đường cũng sẽ guide những outdoor activities có thể làm được trên đó (tiếc thay cái loop thành phố tôi có mỗi ngắm thành phố trên cao và uống bia :))) ) và cộng đồng mạnh hơn. Họ xây dựng chương trình pioneer như kiểu các KOL là mình ấy và những người này cũng tham gia đóng góp nội dung cực kỳ có tâm với các bài viết về route, plan…
2. kaufDA
Có thể nếu bạn vào link trên sẽ thấy cái sản phẩm này thật ngớ ngẩn :))) Sad but true, nó là một trong những ứng dụng mình sử dụng nhiều nhất. Về mặt sản phẩm, nó không có gì quá phức tạp hay ồ wow, chỉ đơn giản là tập hợp các brochure từ tất cả hệ thống siêu thị / cửa hàng từ lớn tới nhỏ . Nhưng nó sẽ nằm trong bài viết số 2 này vì nó giúp mình nhìn thấy rõ yếu tố xã hội ảnh hưởng lên behavior của người dùng (mọi người có thể đọc thêm bài viết của IDF về vấn đề này). Khi ở VN mình cực kỳ ít xem tờ rơi, quảng cáo nói chung, nếu có thì chỉ vì nó đẹp. Thứ 2, mình cũng hơi bị lười khi phải so sánh giá rồi tìm nơi rẻ hơn. Nhưng từ khi sang Đức, có một số thứ đã làm thay đổi behavior của mình liên quan tới chuyện đi chợ hằng ngày và kaufDA từ đó đáp ứng nhu cầu mới này của mình và trở thành favorite app. Đầu tiên là yếu tố cảm xúc chi phối, khi mình đi học, kể cả mình có học bổng và tiền lương nhưng luôn có một tiếng nói nhỏ trong đầu mình, phải tiết kiệm dù là 20 cent :))). Thêm nữa, bạn bè và những người quen, các hội nhóm trên mạng xã hội, ví dụ mình có đứa bạn lâu lâu lại nhắn “ê chị nay ở Lidl có khuyến mãi này kia …”. Lý do thứ 3 là vì ở đây đi siêu thị mua đồ ăn hàng ngày cũng là một loại đi chơi, khá là enjoy cái moment này :))). Thế là từ đó, mình bắt đầu có hành vi hay làm là quan tâm xem các siêu thị tuần tới sẽ bán gì, có gì khuyến mãi, nếu cần mua nước / khăn ăn .. thì nên mua siêu thị nào. Thay vì dùng tới tờ rơi dạng giấy hay tải từng app siêu thị thì kaufDA tiện hơn rất nhiều khi tổng hợp tất cả, thậm chí là còn có thể tìm kiếm theo product. Nhìn nó nhạt nhẽo dị thôi chứ riêng Google Playstore đã có hơn 10 triệu lượt down. KaufDA làm mình càng tin tưởng vào một điều: không có sản phẩm nào là đơn giản, tầm thường, một sản phẩm tồn tại khi nó giải quyết được nhu cầu của người dùng. Thay vì thay đổi thói quen truyền thống thì nó làm cho nó trở nên thuận tiện, dễ chịu và phù hợp xu hướng của ngưởi dùng trẻ hoá hơn (ví dụ bảo vệ môi trường, ko dùng nhiều giấy báo).
3. Các ứng dụng dùng ở museums / bảo tàng:
Không thể không nói đến vì châu Âu là thiên đường của các museum. Museum mọi nơi, mọi kiểu, mọi đề tài. Các museum lớn hoặc một số mới hiện đại đều sẽ có app riêng. App dùng để bán vé, checkin, bán sản phẩm, giới thiệu về bản đồ, cho người dùng nghe các câu chuyện, tương tác AR nếu có … . Vậy thôi chứ nhiều khi làm biếng khỏi cài luôn, vào museum xong mở ChatGPT hỏi đáp thăm quan :)) . Từ đó mình thấy có 1 số product cung cấp giải pháp white label museum app, ví dụ Musivus. Mà cũng có nhiều người không thích việc dùng điện thoại trong lúc thăm quan museum. Bên dưới là app của Deutsches Museum – một trong những app museum được đánh giá tốt nhất. Các app này ra đời cũng phần nào giải quyết bài toán về multi-language support, tăng tính hấp dẫn trong việc thăm quan museum ví dụ như một bảo tàng ở Baden, giúp người thăm quan có thể tìm hiểu nhiều thông tin trong quá trình thăm quan phù hợp nhu cầu người dùng – bên đây họ đi museum họ đi để học để biết thêm chứ k phải vào để chụp hình :)))
4. Too Good To Go
App này được nhỏ bạn giới thiệu. Thời điểm đó khi biết xong thì mình khá quan tâm các ứng dụng liên quan tới sustainability, cảm thấy họ làm products rất đa dạng về ý tưởng, mô hình. Một phần chắc vì lĩnh vục này rất rộng và cũng còn mới, còn nhiều cơ hội và nhiều hướng tiếp cận khác nhau. Trong mấy ứng dụng con bạn giới thiệu thì Too Good To Go có tại thành phố của mình nên có dịp trải nghiệm thử. Cũng có rất nhiều du học sinh ở Đức mình thấy quay Tiktok video review về TGTG. Phổ biến nhất trên TGTG thành phố của mình chắc là bánh mì =))). Ở Đức, trước khi có TGTG thì mô hình này cũng đã quen thuộc tại các siêu thị, mỗi cuối ngày họ hay có 1 số túi đồ tổng hợp hầm bà lằng các thứ, có khi cho không, có khi bán với giá siêu rẻ. TGTG giải quyết bài toán food waste bằng cách cho các cửa hàng, nhà hàng, tiệm ăn, siêu thị chia sẻ các meal / package cho những người có nhu cầu. Meal trên TGTG thì sẽ free hoặc có phí. TGTG gọi sản phẩm là Surprise Bag, chỉ khi đến lấy mới biết cụ thể trong đó có gì. Vì đồ ăn trên TGTG sẽ là những đồ vẫn còn ăn được nhưng ví dụ sau ca, sau thời gian bán còn dư của các nhà hàng, quán ăn, tiệm bánh … nên nó không cố định sản phẩm mà sẽ tuỳ thuộc vào mỗi ngày khác nhau. Điểm này nhiều khi cũng tạo cảm giác thích thú cho người dùng. Category của TGTG cũng rất đa dạng, từ bánh trái, đồ siêu thị, hoa lá cho tới đồ ăn cho pet. Thông tin trên app đầy đủ nhưng không tạo giác overwhelming thông tin như màn hình bên dưới, luồng reserve cũng gọn gàng, dễ dùng, hỗ trọ thanh toán Apple Pay / Paypal. Một điểm mình cực kỳ tâm đắc ở cái app này là colorscheme. Ôi đã lâu rồi mới thấy một app dùng colorscheme này, đẹp, sạch, dễ chịu, ưng, 10 điểm không có nhưng.
Xa hơn mình có đọc bài toán TGTG muốn giải quyết là giảm tình trạng food waste và overproduction với solution cho nhánh business như cung cấp giải pháp AI forecast giúp họ tối ưu trong planning và sản xuất.
Còn bạn nào làm UI/ UX / Product muốn đọc thêm bài Case study cho sản phẩm này thì mình khuyến khích bài này nhe.
5. Payback
Payback không mới, không lạ nhưng nó lại dính líu nhiều với mình. Mô hình của Payback là mô hình liên kết đa thương hiệu (multi-partner loyalty program), tập trung vào việc xây dựng hệ sinh thái thưởng cho khách hàng ở quy mô lớn. Người dùng được hưởng lợi khi tích điểm ở nhiều thương hiệu, các doanh nghiệp tiết kiệm chi phí tiếp thị nhờ dữ liệu chính xác và tệp khách hàng lớn, còn Payback thu phí từ chính các doanh nghiệp đối tác và tận dụng dữ liệu để phát triển hệ thống. Mô hình của Payback vừa giống mà vừa khác với một sản phẩm mình đã gắn bó tới gần 3 năm. Tuy nhiên, thú thật là mình rất ít khi xài, thật ra là từ Timezone còn rất ít cơ hội để xài. Nhưng với Payback, nói mỗi ngày thì hơi lố nhưng mình gần như xài nó mỗi tuần cho dù thật sự chưa đổi được cái quái gì từ Payback. Lý do đầu tiên là vì mạng lưới partner của Payback: rất nhiều chuỗi siêu thị offline và online lớn ở Đức. Ví dụ xung quanh mình 1km sẽ có DM, Edeka, Netto đều là partner của Payback. Payback hiện diện ở mọi nơi trong siêu thị, trên máy tính tiền, qua miệng chị thu ngân, quảng cáo POSM… Rồi dần dần, quẹt Payback trở thành thói quen :)) với niềm tin một ngày sẽ đủ điểm đổi được món đồ mình cần. Khi quan sát Payback tình cờ nhớ lại câu chuyện làm T, công nhận không có cái tính năng nào gợi nhắc người ta tích điểm bằng mấy chị cashier :)) . Ngoài ra, khi tích Payback thì ưu điểm là có thể dùng để trừ trực tiếp khi thanh toán – chắc là một trong những động lực lớn nhất khiến mình chăm dùng. Cứ 1000 điểm thi đổi được 10e. Ngoài ra Payback sẽ có mấy offer kiểu, bình thường mua tích 1 thì giờ tích 2, tích 3… để kích thích nhu cầu người dân.
Cách Payback tiếp cận người dùng mình thấy hay ở chỗ giống khá nhiều product ở Đức là vẫn giữ truyền thống bên cạnh digital. Ví dụ, họ vẫn phát các phiếu coupon giấy, tờ rơi về qua đường hộp thư, vẫn giữ thẻ cứng truyền thống, thậm chí là customize nhiều mẫu mã tương ứng với các partner. Cái này thì phù hợp behavior của các mẹ các bà nè, thậm chí là họ còn kiểu chọn sản phẩm để áp dụng với từng coupon nữa. Dường như họ cũng có adapt theo từng nhóm người dùng, ví dụ họ gửi thư cho mình 1 lần nhưng mình không dùng đến coupon giấy và từ đó trở đi cũng không thấy họ gửi nữa (hay là người ta không bỏ thư cho tôi :)) ) Coupon trên Payback cũng được personalize theo người dùng, theo vị trí, theo hành vi. Ví dụ mình hay sử dụng ở DM và Edeka thì mình luôn thấy của 2 partner ở đầu và nhiều coupon nhất, thậm chí là theo brand mình hay mua. Nếu đánh giá về mặt digital product thì điểm mình không thích nhất của nó chắc là phải xài tiếng Đức. Điểm tốt về digital product là trải nghiệm omni channel (đa kênh, đa phương thức), personalization tốt, các tính năng quan trọng dễ tìm thấy dễ dùng. Gamification thì ở mức chán nha, ít ra với người hay chơi game và từng làm game như tui, được cái là bắt theo sự kiện, holiday, season thôi. Về công nghệ, năm ngoái Payback chia sẻ họ áp dụng Data Mesh để nâng cao khả năng quản lý dữ liệu phi tập trung, tăng tốc độ phát triển sản phẩm dữ liệu, cải thiện chất lượng và khả năng truy cập dữ liệu, hỗ trợ đổi mới sáng tạo và cá nhân hóa trải nghiệm người dùng trong hệ sinh thái đa đối tác loyalty của mình.
Với Payback, mình cảm giác nó là một lifestyle, một văn hoá chứ không chỉ là một sản phẩm và có lẽ vì văn hoá thẻ thành viên ở đây nó đã có từ lâu và trong thói quen của người dùng. Nhắc chữ lifestyle lại nhớ có một người chị giấu tên khi bàn về feature của app T cũng từng nói về định nghĩa này. Ôi, ngày ấy ước mơ thật đẹp :)))
PS: Hình nền không liên quan chỉ là vì hôm nay đi chơi trên thư viện này tranh thủ viết bài này :))) Credit hình ảnh archdaily.com
