Sau 1 năm rưỡi ở Đức, trước khi về mình tổng hợp một số trải nghiệm với các digital product ở Đức và một số nước xung quanh khi mình có dịp đi chơi. Mình sẽ bắt đầu series này với các ứng dụng liên quan transport: đây là nhóm ứng dụng chiếm lượng sử dụng nhiều nhất. Ngoài việc dùng Google Maps để tìm đường, vì không thích mua vé giấy nên phần lớn mình sẽ chọn mua vé điện tử, vừa dễ quản lý vừa tiện khi ra ngoài.
Trải nghiệm tốt nhất chắc là các nước ở Bắc Âu: Đan Mạch, Thuỵ Điển, Na Uy. Một đặc điểm là giá vé của họ không thay đổi nên thường có tính năng cho phép kích hoạt sau. Điều đó trái ngược với Đức, vé tàu lửa có 2 loại cố định và thay đổi theo thời gian ⇒ hầu như vé ở Đức sẽ là có hiệu lực ngay lúc mua hoặc vào ngày đã chọn trước đó. Thi thoảng, mình hay lấy case này ra làm ví dụ cho lớp học. Không phải mọi tính năng đều có thể học hỏi và làm giống khi mô hình kinh doanh khác nhau, có những lúc không thể chỉ đánh giá mỗi về mặt tính năng mà phải hiểu lý do đằng sau nó. Trở lại về trải nghiệm điểm chung mình có thể cho các ứng dụng đây tầm 8/10. Hướng dẫn đường đi cực kỳ dễ hiểu, dễ đi theo mà không cần thêm Google Maps, flow mua dễ dàng thậm chí không cần đăng ký, thanh toán có hỗ trợ đầy đủ các phương thức phổ biến. À có SL của Thuỵ Điển, lúc mình đi dùng OK mà không hiểu sao gần cuối năm nó update một cái dính lỗi liên quan đến Payment ăn liền mấy 1 sao :))).
Mọi người có thể đọc bài case của DOT – ứng dụng đi lại ở Copenhaghen Đan Mạch tại đây
Trải nghiệm UX của DB app ở Đức mình đánh giá ở mức 6/10 – lên tới mức 6 vì với đứa tiến Đức A0.5 như mình thì ít ra khi nó huỷ mình còn theo dõi được trên app. Có một số vấn đề: khó thanh toán, thông báo lỗi không rõ ràng, hướng dẫn tìm đường vô dụng không sử dụng được (vì thường mình ko đi 1 chuyến mà kiểu phải đổi giữa tàu và bus thì cần tìm trạm tới), có nhiều tính năng khó hiểu (ví dụ xí chỗ trên tàu ICE kiểu có lúc được lúc không … why?), một số thông tin ảnh hưởng kết quả tìm kiếm nhưng khó thấy (ví dụ có lần mình lỡ set là các chuyến nên cách nhau 20mins, sau tìm cũng ko thấy chỗ ấy nên cứ đinh ninh đã về standard cứ thắc mắc mãi sao bạn tìm thấy chuyến mà mình không). Có một điểm khá hay mình thấy Skånetrafiken của Thuỵ Điển làm là sau khi mua ngoài QR code họ còn cho mình 1 cái code dạng số để lưu bên ngoài phòng khi soát vé mà điện thoại hết pin có thể đọc dãy số này. Cái này DB không có và mình từng biết có người bị phạt trốn vé vì không thể mở QR để check (nên nhiều người già ở Đức họ toàn in giấy thôi, xấp xấp A4 hoặc mua vé cứng với chuyến tháng).
Ưu điểm là có tiếng Anh (so với 1 số app ở Đức khác). Nhược điểm là vì tàu DB như sh*t nên cũng khó chịu lây cái app. Thật ra ở Đức, các thành phố đều sẽ lại có những ứng dụng transport riêng của họ, nhưng mà vì tối ưu chi phí nếu cần đi lại nhiều, thường mình sẽ chọn mua vé 58 đồng, nên sử dụng DB vẫn là tiện thay vì nhiều app. Cơ bản là ở Đức, DB vẫn là tiện dụng nhất để tìm cách di chuyển như thế nào đặc biệt khi cần đi lại giữa thành phố, có thể tuỳ chỉnh theo loại tàu, điều mà Google Maps không thể làm được. App của các thành phố thì cũng không đồng đều về chất lượng, ví dụ thành phố mình thì nhìn như mấy app hồi năm 2010, nhưng Hamburg thì nhìn rất là hiện đại, interaction mới mẻ.
Minh hoạ cho các con dân thế thôi, chứ nếu mà đổi trạm thì app cũng ko thèm update lại hướng dẫn đâu nhé :)))
Thật ra cũng có nhiều người trên mạng làm case study về DB app lắm, nếu mọi người thích có thể đọc thêm tại đây, đây, và cả đây nữa. Nhưng những ai đã từng khổ đau vì đình công, tàu huỷ, tàu hoãn, tàu hư, tàu đến trễ, chạy tàu bằng vận tốc Usain Bolt, tàu đột ngột thay đổi platform chỉ 1ph, tàu bảo đến rồi cuối cùng huỷ ngang trap mình, tàu cứ hứa cứ hẹn rồi 2 tiếng sau mới makeup xong mà tới mới thấy là nhiều khi giờ chỉ cần DB nó đúng giờ dùm cái là tự nhiên app nó 8/10 liền.
Ở Áo OBB họ có 2 app, cái dễ xem chuyến di chuyến hơn thì lại không mua trên đó và ngược lại :))) nhưng nhìn chung ở Áo, trải nghiệm cũng không quá phức tạp. Ít nhất so OBB của Áo với cái quỷ DB ở Đức là mua trên DB thì chỉ dùng được card từ Đức còn mua của OBB thì dùng thẻ nước nào cũng OK.
Nhóm Séc, Hung gây nhiều bất ngờ vì hồi đầu nghĩ chắc app người ta quê mùa, khó dùng lắm. Hoá ra trải nghiệm lại dễ chịu hơn mình nghĩ rất nhiều. Ví dụ trên app của Hung, chẳng hạn đang đứng ở bến A để đợi xe, họ sẽ hiển thị thêm bến A này còn những bus nào đi qua để mình có thể lựa chọn nếu cần. Tất cả đều hỗ trợ Apple Pay nên luồng thanh toán siêu nhanh. Còn Pháp, mình đi Strasbourg và phát hoảng với cái digital product ở đây nên đã bỏ cuộc.
Thôi tạm tạm vài nước vậy, mình sẽ chuyển qua review về app Flixbus. Sinh viên nghèo thì chỉ có Flixbus thẳng tiến, thậm chí năm nay Flixbus họ còn đặt mục tiêu mở rộng Flixtrain để cạnh tranh DB. App Flixbus cũng không có gì đặc biệt, tập trung vào các chức năng chính của nó: đặt vé, quản lý vé. Vậy thôi, không dài dòng, không tham lam, không quảng cáo. Trên Flixbus app có một tính năng mà nhiều bạn mình tâm đắc lắm là theo dõi cái xe di chuyển mà thật ra độ chính xác của nó cũng hên xui lắm :)) có khi đúng khi không haha.
Để tóm lại phần 1: bản chất các digital product này là để phục vụ một dịch vụ hàng ngày – service nên trải nghiệm của nó bao gồm nhiều thứ chứ không chỉ mỗi cái app. Ví dụ nhé, cái app Flixbus nó làm tốt đến đâu mà thiệt sáng ra nghe nó báo delay 1 tiếng rưỡi cũng ghét lây cái app luôn chớ. Nhưng khi tất cả mọi thứ đang được digitalization, trải nghiệm trên app ngày càng quan trọng. Điểm hay mình ghi nhận từ các ứng dụng này là: tập trung vào chức năng chính, không tham lam quảng cáo kể là Omio – một digital product trung gian như kiểu đặt tất cả mọi thứ ở mọi nơi sẽ nói đến ở phần 2 (Nói cách khác là đi thì đi, ko đi thì cook). Nhưng mà, mình cực kỳ thoải mái vì vào không bị overwhelmed thông tin quảng cáo và thầm ước …
